«Sena» tapgyryndan
Jümmüşde
Batyrlyga hormat goýýan we biparh şöhrata,
Atdy meň ýüregme amur peýkam däl, tüpeň oky, —
Gulluk edýän esger dek ýatdan çykarlan galada,
Men çalşyksyz goraýan seň düýşüň we çynyňy.
Mifiki okdan bägüle öwrülip bilýär ýara,
Tikenler bolsa — goragy söýgiň. Gartaşaňda
Bu guş jümmüşinde — men saňa antenna, membrana,
Telefon gatnaşyk hem-de — howa maglumaty.
Aýby ýok, bizi ýatdan çykarýar dostlar-kärdeşler, —
Umumy gorkyň ýüki wagty gatnaşyksyz edýär, —
We haçan durmuşa ýadaýaryn açyp gujagym,
Ýüregimdäki ok hut meniň hem depäme girýär, —
Hiç zat maňa rahatlyk berenok, beteri bolsa
Samsyklyga ýol berenok. Şonuň üçin göz görgür, —
Ine görýärin men, biz ýalňyz eýesiz daçada,
Setir has uzynrak, ömür hem — gysgarak.
Wanna otagynda
Men çekýän fimiam, ol köpürjekleýär şampun dek,
Men seni suwa düşürýän öz çuň söýgimde.
Men çal, iýunyň aýy dek, sen çal, gulaty dek,
Ölüm hakda milt-de etme! Ýaşa, öljek bolma-da!
Sen bakýaň meň içimden, deňiz eýesi dek suwdan,
Gürleýäň, ýel dek, demiň düýbe ýel çekdirýär:
Kimiň ölüm düşmese ýadna, ol hem öler çalt,
Ölüm hakda oýsyz durmuşy aňmak bolmaýar.
Çet ýurt şampuny çalýan we jogap berip gülýän:
Sen, meň ezizim, baky ýaşyl deňiz dek, garry...
Ýyladyjyň gapyrgasna halat geýdirilen,
Aglaýar meň gözýaşym bilen aýnanyň bugy.
Tokaýda
Seň gözleňde gadymdan gelýän gar eredi,
Meniň gözlemde asyrlyk tüm doňup galdy,
Ylymda biz edil — katod bilen anod dek,
Halkyda biz — aýrylmaz, yşyk we kölege dek.
Men — aýalyň seň we ýykylýan aýaklarňa seň, —
Çyglaýan gözýaş we ganly iriň bilen çykan
gapyrgamy, sen bolsa, meň yşkym, Adamym meň,
Guradýaň meň maňlaýym, ýer tokaýda çyg çünki.
Müňlerçe ýyllar geçdi şol erem pursatlardan,
Diňe söýgi geçmedi, sebäbi ol ýeke-täk —
Boşlukdyr wagt manysy. dawasy bolsa Troýan
Hem uruş, hem häzirki dek, — altyn deriň üstünde.
Öňler — altyn ýüň, indi — altyn çägäni...
Owadan söz üçin diýdiler aýdymçylar söýgi
Bar külpetleň sebäbi (söýgi güýçlendirýär hem stili),
Emma ýalanda rim ene möjegniň gurady emzigi.
Aýdymçylaram — günäsiz. Söze men özüm ilýän,
Edil häzir ilişişim dek klýukwa ýüzüge...
Wah, meň yşygym, seň saýaň ölmez uly akyldan,
Hem sessiz ýiter, seniň ýiten badyňa.
Ýaffa derwezesiniň ýanynda
Men — seň Sulamifaň, sen garry patyşam Süleýman,
Seň myşsaň güýçden gaçdy, emma seň garaýşyň ýiti.
Syr ýok seň üçin, emma, seredip ýaşyl depä,
Meni tanaňok, topuga ýetýän köýnek geýeni,
Garrylaň içinden, gülgüne üzüm ýygýan.
Ýalaňaçka hem — bilmezdiň, — garnym çäge tolkuny dek,
Meň aýaklam çeýeligin talyň öň ýitirdi,
Göwsüm meň — gadymy palmaň guraýan miwesi dek,
Deriden damarlar görünýär, teneçir ganatyndan dek.
Käwagt men garaşýan saňa Ýaffa derwezesniň ýanynda.
Emma saňa ýakynlaşman. Gerek däl gynandyrmak şany?
Erkek şöhratly ruh bilen, aýal bolsa — gözellik.
Seniň gujaklaňdan sowaşyp we gyzyp ýene,
Aýdymdan men az däl, berk bedençe, almadym lezzet,
Çünki söýgi ýüze çykdy Aýdym sebäpli.
Oh, nähili söz bilen oýadýardyň meň gulagym,
Hatda saçlarym gün zülpi bilen deňeşdirdiň...
Perwaýsyz hyjuw üçin ýarardy çopan hem.
Emma iş ganyň joşmagynda däl gaýnag bolup,
Ýürek uçar ýaly, bişen tüýi dek şetdalyň.
Duýýadym sözleň, aryň duýşy dek tozgajygy,
Be, meň şahym, seň söýgi senaň gözellik hakda,
Senden öň hiç bir aýdymça elýeter däldi,
Ýöne garrap başladyň, getirdi seni alada —
Baş egmäge deňizden aňyrky altyn gölä?
Seniň üçin tutuş öz söýgim bilen senden çetde
Hemişe doga okaýan. Häzir hem gije dynçlykda
Ýakýaryn çäge gapda ýedi sany şemi,
Ýyrtýan köýnegi we sepýärin pejiň külüni
Çal saçlarna: Şahy güýçlendir, göläni öldür!
Bagdaky bannakda
Bag bannakda güýçli ösen haşal ot içinde
Garaňka çen podkidnoý duragy oýnaýas.
Köneçil mülkdarlaň ýaşyndan hem uzak ýaşap,
Başga ýene näme etsin iki garran goja
Wagşylyşan günlerde ýabany ot içinde?
Biziň günümiz wagşylaşdyk her biderek işden —
Nädip bosaga hem derweze gabsa etmeli direg,
Nädip äpteka ýöräp barjak, nämä aljak derman?
Bolan bolsadyk köneçil, — gaýnadardyk kompot biz
Ýa başlardyk aýnaň öňüne sereläp gyzyl geran.
Günuzyn ýadaýas gazet we kitap okap,
Has-da gazetden, onda şeýle bir piar pirimler bar.
Ynha kart oýnaýas. Emma, ezizim, bela —
Sen oýunda, durmuşdaky ýaly, utulaňok,
Çalyşýan, samsyklykda men hemişe galmakda.
Utulyp, seredýäň, ýaralanan dek gaplaň.
Uruş hem erkek üçin, bil, gyzykly bir oýun
Wagtlaň meýdanynda... Hudaýa şükür, diri çykdyň,
Düşeňem stalingradka, gan gaýnaýan tigele...
Emma sen samsyklamalam gulak asma meniň.
Kerpiçhal hanym — gülli, gyzylaýry hanym — ýürekli,
Men garahal hem — ykbalyňda gowy sowgat seň,
Hiç aňsat düşmese-de, sen munda hem — kozyr tuz.
Agşamara oýnaýas, emma irden bolsa — geň, —
Ertirlerne biz boýun egýäs keremne gamgyn muzaň.
Gabanjaňlyk
Gidip barýan arka utanyp seredýän aýnadan...
Seň gabanjaňlygyň hem täsirli hem gülkünç, —
Be sen göreňokmy, men hem garry, hem betnyşan,
Hem, senden başga, hiç kime zeminde gerek däl?
Aý neneň bärde gözýaş we neneň bärde gülki?
Sen biziň gyrtyçly sütük örtülen öýmüzden,
Hem durmuşdan, tutuş duran kemçiliklerden,
Şeýdip sen okdurylýaň, gabanyp, kowmaga baryn.
Bize diňe bir akgöwünlilikden gelýärler —
Üçekden gyrtyç gazamaga, käýerde nurbat
Berkitmäge, ýene maňa ter gülleri getirýärler
Seň diridigiň we saňa seretýänme bolup minnetdar.
Bar ýene bir syrly peýda bar myhmanlarda hem,
Has takygy, arzuw — garry süňklere çenli ýaşamak
Hem söýülýän bolmak, ýaşyň bir çene baransoň hem
Islendik täze habardan özüňe sena diňlemek.
Gabanýarlar meni senden nusgasy dek söýgiň,
Şoň üçin sen peselt öz ýerliksiz gabanjaňlygňy,
Näçe erbet we biderek ýitgileň bar dünýäsinde,
Islendik girýäne men açarym ýaly gapyny.
Biziň duşuşygymyz
Daşdeşen gabyga urýar — aňsatmy gurçuk tapmak?
Men şapakda turdum we seni oýarmaga gyssanamok.
Sen söweşip bolduň — öz aýazy bar her kimiň, —
Sen ladogaň buzun öpdüň we wolžskiýden süýşdüň.
Meýithanada bolduň aýazym, — sançasta gitdi ýetim
Çekip ýas arabasyn, açlykdan ölmezlik üçin.
Gizlin many bar birleşmesinde ykbalyň ykbal bilen —
Durmuşyň buzun eretmek üçin, duşuşdyk biz seň bilen.
Howzuň üstünde
Ezizim, goý bikeler oýlansyn gyş hakda,
Aý maňa nämä, — ine bärde we häzir bolup
Bar otlar, ýapraklar we rýaska, ömür syzdyryp, —
Ýaşyl harplara meňzeýärler gök reňkli hatda.
Odessadan saňa, maňa Bakudan, belki-de,
Öňki dek bardyr salam... Yzda bolsa-da — Moskwa,
Biz gamlanýas. Çykarýar “gurru-gurruk” ot bolsa,
Biz gamlanýas. Çykarýarlar “ku-kuw” ýapraklar-da.
Hä, imperiýa ku-kuwlap boldy, biz nirede
Doglan bolsak, düýbünden ýurtlar eýýäm başga, —
Bu setir bilen däl, ýylakly — ýaraýar maňa,
Bu däl maňa bişmedik hurmadan gamaşma-da.
Ol ýerde indi kaştanlarda rus dili güllemeýär,
Injir hem rusça eýýäm geplänok...
Bölündi diýip imperiýaň dünýäsi, bolmaz gamlanmak,
Emma duýgy bilen bölünmä biperwaý garalmaýar.
Şeýle ýerne düşdi gyşa gor hakynda sözler, —
Meniň gamymy azaldýar seniň ruhy nerwiň,
Gamlanmadan öň... Gorkma — gaçmagyndan gurçugyň
Maňa degmez — seň ýanyňdakam hem dirikäm.
Gara deňziň tolkun sesi — gulak çukurjyňda
Seň, meňkide — hazar tolkunlaň kenara urýan,
Emma tukat odany dileg bilen gutarýan:
Gözelleş, toprak, iň soňky güýç bilen gözelleş!
* * *
Sen — şöhrat pidasy, men — týorn oljasy,
Bize boýun almagam däl utanç muny,
Eger wagtyň gözüne seretseň göni, —
Bir ýerde Golgofa we Fawor birleşdi.
Biz ýaş, sebäbi örän garry.
Ykbalyň el bilen döredilmedik urgulary,
Birinjiden, çekdik. Ikinjiden, diňe
Pidalary galdyryp gidýärler diri
Eli bilen küreleň.
Batyrlyga hormat goýýan we biparh şöhrata,
Atdy meň ýüregme amur peýkam däl, tüpeň oky, —
Gulluk edýän esger dek ýatdan çykarlan galada,
Men çalşyksyz goraýan seň düýşüň we çynyňy.
Mifiki okdan bägüle öwrülip bilýär ýara,
Tikenler bolsa — goragy söýgiň. Gartaşaňda
Bu guş jümmüşinde — men saňa antenna, membrana,
Telefon gatnaşyk hem-de — howa maglumaty.
Aýby ýok, bizi ýatdan çykarýar dostlar-kärdeşler, —
Umumy gorkyň ýüki wagty gatnaşyksyz edýär, —
We haçan durmuşa ýadaýaryn açyp gujagym,
Ýüregimdäki ok hut meniň hem depäme girýär, —
Hiç zat maňa rahatlyk berenok, beteri bolsa
Samsyklyga ýol berenok. Şonuň üçin göz görgür, —
Ine görýärin men, biz ýalňyz eýesiz daçada,
Setir has uzynrak, ömür hem — gysgarak.
Wanna otagynda
Men çekýän fimiam, ol köpürjekleýär şampun dek,
Men seni suwa düşürýän öz çuň söýgimde.
Men çal, iýunyň aýy dek, sen çal, gulaty dek,
Ölüm hakda milt-de etme! Ýaşa, öljek bolma-da!
Sen bakýaň meň içimden, deňiz eýesi dek suwdan,
Gürleýäň, ýel dek, demiň düýbe ýel çekdirýär:
Kimiň ölüm düşmese ýadna, ol hem öler çalt,
Ölüm hakda oýsyz durmuşy aňmak bolmaýar.
Çet ýurt şampuny çalýan we jogap berip gülýän:
Sen, meň ezizim, baky ýaşyl deňiz dek, garry...
Ýyladyjyň gapyrgasna halat geýdirilen,
Aglaýar meň gözýaşym bilen aýnanyň bugy.
Tokaýda
Seň gözleňde gadymdan gelýän gar eredi,
Meniň gözlemde asyrlyk tüm doňup galdy,
Ylymda biz edil — katod bilen anod dek,
Halkyda biz — aýrylmaz, yşyk we kölege dek.
Men — aýalyň seň we ýykylýan aýaklarňa seň, —
Çyglaýan gözýaş we ganly iriň bilen çykan
gapyrgamy, sen bolsa, meň yşkym, Adamym meň,
Guradýaň meň maňlaýym, ýer tokaýda çyg çünki.
Müňlerçe ýyllar geçdi şol erem pursatlardan,
Diňe söýgi geçmedi, sebäbi ol ýeke-täk —
Boşlukdyr wagt manysy. dawasy bolsa Troýan
Hem uruş, hem häzirki dek, — altyn deriň üstünde.
Öňler — altyn ýüň, indi — altyn çägäni...
Owadan söz üçin diýdiler aýdymçylar söýgi
Bar külpetleň sebäbi (söýgi güýçlendirýär hem stili),
Emma ýalanda rim ene möjegniň gurady emzigi.
Aýdymçylaram — günäsiz. Söze men özüm ilýän,
Edil häzir ilişişim dek klýukwa ýüzüge...
Wah, meň yşygym, seň saýaň ölmez uly akyldan,
Hem sessiz ýiter, seniň ýiten badyňa.
Ýaffa derwezesiniň ýanynda
Men — seň Sulamifaň, sen garry patyşam Süleýman,
Seň myşsaň güýçden gaçdy, emma seň garaýşyň ýiti.
Syr ýok seň üçin, emma, seredip ýaşyl depä,
Meni tanaňok, topuga ýetýän köýnek geýeni,
Garrylaň içinden, gülgüne üzüm ýygýan.
Ýalaňaçka hem — bilmezdiň, — garnym çäge tolkuny dek,
Meň aýaklam çeýeligin talyň öň ýitirdi,
Göwsüm meň — gadymy palmaň guraýan miwesi dek,
Deriden damarlar görünýär, teneçir ganatyndan dek.
Käwagt men garaşýan saňa Ýaffa derwezesniň ýanynda.
Emma saňa ýakynlaşman. Gerek däl gynandyrmak şany?
Erkek şöhratly ruh bilen, aýal bolsa — gözellik.
Seniň gujaklaňdan sowaşyp we gyzyp ýene,
Aýdymdan men az däl, berk bedençe, almadym lezzet,
Çünki söýgi ýüze çykdy Aýdym sebäpli.
Oh, nähili söz bilen oýadýardyň meň gulagym,
Hatda saçlarym gün zülpi bilen deňeşdirdiň...
Perwaýsyz hyjuw üçin ýarardy çopan hem.
Emma iş ganyň joşmagynda däl gaýnag bolup,
Ýürek uçar ýaly, bişen tüýi dek şetdalyň.
Duýýadym sözleň, aryň duýşy dek tozgajygy,
Be, meň şahym, seň söýgi senaň gözellik hakda,
Senden öň hiç bir aýdymça elýeter däldi,
Ýöne garrap başladyň, getirdi seni alada —
Baş egmäge deňizden aňyrky altyn gölä?
Seniň üçin tutuş öz söýgim bilen senden çetde
Hemişe doga okaýan. Häzir hem gije dynçlykda
Ýakýaryn çäge gapda ýedi sany şemi,
Ýyrtýan köýnegi we sepýärin pejiň külüni
Çal saçlarna: Şahy güýçlendir, göläni öldür!
Bagdaky bannakda
Bag bannakda güýçli ösen haşal ot içinde
Garaňka çen podkidnoý duragy oýnaýas.
Köneçil mülkdarlaň ýaşyndan hem uzak ýaşap,
Başga ýene näme etsin iki garran goja
Wagşylyşan günlerde ýabany ot içinde?
Biziň günümiz wagşylaşdyk her biderek işden —
Nädip bosaga hem derweze gabsa etmeli direg,
Nädip äpteka ýöräp barjak, nämä aljak derman?
Bolan bolsadyk köneçil, — gaýnadardyk kompot biz
Ýa başlardyk aýnaň öňüne sereläp gyzyl geran.
Günuzyn ýadaýas gazet we kitap okap,
Has-da gazetden, onda şeýle bir piar pirimler bar.
Ynha kart oýnaýas. Emma, ezizim, bela —
Sen oýunda, durmuşdaky ýaly, utulaňok,
Çalyşýan, samsyklykda men hemişe galmakda.
Utulyp, seredýäň, ýaralanan dek gaplaň.
Uruş hem erkek üçin, bil, gyzykly bir oýun
Wagtlaň meýdanynda... Hudaýa şükür, diri çykdyň,
Düşeňem stalingradka, gan gaýnaýan tigele...
Emma sen samsyklamalam gulak asma meniň.
Kerpiçhal hanym — gülli, gyzylaýry hanym — ýürekli,
Men garahal hem — ykbalyňda gowy sowgat seň,
Hiç aňsat düşmese-de, sen munda hem — kozyr tuz.
Agşamara oýnaýas, emma irden bolsa — geň, —
Ertirlerne biz boýun egýäs keremne gamgyn muzaň.
Gabanjaňlyk
Gidip barýan arka utanyp seredýän aýnadan...
Seň gabanjaňlygyň hem täsirli hem gülkünç, —
Be sen göreňokmy, men hem garry, hem betnyşan,
Hem, senden başga, hiç kime zeminde gerek däl?
Aý neneň bärde gözýaş we neneň bärde gülki?
Sen biziň gyrtyçly sütük örtülen öýmüzden,
Hem durmuşdan, tutuş duran kemçiliklerden,
Şeýdip sen okdurylýaň, gabanyp, kowmaga baryn.
Bize diňe bir akgöwünlilikden gelýärler —
Üçekden gyrtyç gazamaga, käýerde nurbat
Berkitmäge, ýene maňa ter gülleri getirýärler
Seň diridigiň we saňa seretýänme bolup minnetdar.
Bar ýene bir syrly peýda bar myhmanlarda hem,
Has takygy, arzuw — garry süňklere çenli ýaşamak
Hem söýülýän bolmak, ýaşyň bir çene baransoň hem
Islendik täze habardan özüňe sena diňlemek.
Gabanýarlar meni senden nusgasy dek söýgiň,
Şoň üçin sen peselt öz ýerliksiz gabanjaňlygňy,
Näçe erbet we biderek ýitgileň bar dünýäsinde,
Islendik girýäne men açarym ýaly gapyny.
Biziň duşuşygymyz
Daşdeşen gabyga urýar — aňsatmy gurçuk tapmak?
Men şapakda turdum we seni oýarmaga gyssanamok.
Sen söweşip bolduň — öz aýazy bar her kimiň, —
Sen ladogaň buzun öpdüň we wolžskiýden süýşdüň.
Meýithanada bolduň aýazym, — sançasta gitdi ýetim
Çekip ýas arabasyn, açlykdan ölmezlik üçin.
Gizlin many bar birleşmesinde ykbalyň ykbal bilen —
Durmuşyň buzun eretmek üçin, duşuşdyk biz seň bilen.
Howzuň üstünde
Ezizim, goý bikeler oýlansyn gyş hakda,
Aý maňa nämä, — ine bärde we häzir bolup
Bar otlar, ýapraklar we rýaska, ömür syzdyryp, —
Ýaşyl harplara meňzeýärler gök reňkli hatda.
Odessadan saňa, maňa Bakudan, belki-de,
Öňki dek bardyr salam... Yzda bolsa-da — Moskwa,
Biz gamlanýas. Çykarýar “gurru-gurruk” ot bolsa,
Biz gamlanýas. Çykarýarlar “ku-kuw” ýapraklar-da.
Hä, imperiýa ku-kuwlap boldy, biz nirede
Doglan bolsak, düýbünden ýurtlar eýýäm başga, —
Bu setir bilen däl, ýylakly — ýaraýar maňa,
Bu däl maňa bişmedik hurmadan gamaşma-da.
Ol ýerde indi kaştanlarda rus dili güllemeýär,
Injir hem rusça eýýäm geplänok...
Bölündi diýip imperiýaň dünýäsi, bolmaz gamlanmak,
Emma duýgy bilen bölünmä biperwaý garalmaýar.
Şeýle ýerne düşdi gyşa gor hakynda sözler, —
Meniň gamymy azaldýar seniň ruhy nerwiň,
Gamlanmadan öň... Gorkma — gaçmagyndan gurçugyň
Maňa degmez — seň ýanyňdakam hem dirikäm.
Gara deňziň tolkun sesi — gulak çukurjyňda
Seň, meňkide — hazar tolkunlaň kenara urýan,
Emma tukat odany dileg bilen gutarýan:
Gözelleş, toprak, iň soňky güýç bilen gözelleş!
* * *
Sen — şöhrat pidasy, men — týorn oljasy,
Bize boýun almagam däl utanç muny,
Eger wagtyň gözüne seretseň göni, —
Bir ýerde Golgofa we Fawor birleşdi.
Biz ýaş, sebäbi örän garry.
Ykbalyň el bilen döredilmedik urgulary,
Birinjiden, çekdik. Ikinjiden, diňe
Pidalary galdyryp gidýärler diri
Eli bilen küreleň.
