Аляксандр Салжаніцын

Салжаніцын Аляксандр Ісаевіч (1918—2008) — празаік, публіцыст, драматург, паэт, грамадскі дзеяч. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1970).
Нарадзіўся ў Кіславодску, вырас у Растове-на-Доне. Пасля заканчэння фізіка-матэматычнага факультэта Растоўскага-на-Доне дзяржаўнага ўніверсітэта паступіў ў Інстытут філасофіі, літаратуры і гісторыі ў Маскве. З 1943 года быў на фронце, узнагароджаны ордэнамі. Арыштаваны ў лютым 1945 года па абвінавачванні ў антысавецкіх настроях, прыгавораны да зняволення і ссылкі. Пасля вызвалення працаваў вясковым настаўнікам ва Уладзімірскай вобласці. У 1957 годзе рэабілітаваны.
Першыя публікацыі Аляксандра Салжаніцына — апавяданне «Адзін дзень Івана Дзянісавіча» і аповесць «Матронін двор», якія былі надрукаваныя ў часопісе «Новый мир», сталі сэнсацыйнымі. Упершыню тэма ГУЛАГа атрымала голас у літаратуры. Хутка Салжаніцына перасталі друкаваць, а за крытыку савецкай сістэмы і публікацыі ў самвыдзе і за мяжой выслалі з СССР. Вярнуўся на Радзіму толькі ў 1994 годзе.
Усе буйныя творы Аляксандра Ісаевіча рабіліся знакавымі літаратурна-грамадскімі з’явамі: і маштабны «вопыт мастацкага даследавання» «Архіпелаг ГУЛАГ», і раманы «У крузе першым», «Ракавы корпус», і грандыёзная эпапея «Чырвонае кола» пра рускую рэвалюцыю і яе духоўныя карані, а таксама мемуарна-дзённікавая проза і філалагічныя нарысы.
Салжаніцын у сваіх кнігах увасобіў уласную канцэпцыю гісторыі Расіі ХХ ст. Галоўныя прадметы ягоных даследаванняў — рускі нацыянальны характар у пераломныя моманты гісторыі.