Бўш кун
Бу тонг илгариги ҳеч бир тонгга ўхшамайди, куннинг илк парчаси: синовлар, намуна ва олдиндан қўйилган сарлавҳада акс этади. Қиладиган ишни ўзи йўқ. Борадиган жой йўқ. Янги нарсаларни бошлашнинг маъноси йўқ, чунки эски нарсалар ҳали якунланмаган: идиш-товоқлар, дастурхон, совғалар ўрамлари, паркет учун майдаланган қарағай апелкалари ҳамма-ҳаммаси шундай ётибди.
Тонгда уйқунгиздан кўз очгингиз келмайди, қуёш ботгунча ухласам деб ўйлайсиз. Январнинг илк кунларида Москва ёки Санкт-Петербургда қуёш кундузи соат тўртда ботади, бир парча кулранг ёруғлик, енгил ёғиб ўтган қор парчалари, тонгнинг аламли алвон оҳорини зулматга менгзайди. Ғалати туйғулар кўнглингда зоҳир бўлди шунда. Биз шошқалоқлик билан шампан қуямиз, қадаҳларни тутишга астойдил ҳаракат қиламиз, сирли лаҳзаларни тутиб қолишга, эски вақт кукунларини ҳаётимиздан ўтган дамларини англашга интиламиз. Беҳуда қувонамиз, худди ҳамма қувонгани сингари, аммо вақтнинг кўринмас эшикларидан сирғалиб ўтишда кўнглимизни алланечук хавотир эгаллайди. Аммо ҳар доимгидек биз уларни енгиб ўтамиз. Кечки вақтда уйқусираб кўзларимизни очганимизда бизни ғалати ҳислар қамрайди — на завқ, на қайғу, на шошқалоқлик, на пушаймонлик, на қувноқлик, на чарчоқ, ҳаётимиз ўзанларида осилиб қолмаганлигини илғаймиз.
Бу кун ортиқчадек туюлади, сизга юборилган совғалар ортиқча: аммо уларни олиш ёқимли бўлганди, лекин энди бизга улар нима учун кераклиги номаълум. Бу кун жуда қисқа, йилнинг қолган кунларига нисбатан алалхусус жуда қисқа. Бундай кунларда егулик пиширилмайди, овкат кўп, бир мартагина ейишади, кечаги овкатларни сараламай еяверишади: таъми бузилган турли салатлар, ўраб қкўйишни унутишганидан кқотиб қолган пироглар, колган бўлса тухумлар. Нонушта ёки тушликка эса арок ва селёдка, аммо шўрва бўлмайди. Бугун кун тинч ўтади: нима килишган бўлса, кеча килишди.
Яхшиямки, кишлокдаги дала ховлиларидалар. Бу ерда бўлиш, кўли йиртик кўйлакларни кийиш, одамларга кўз-кўз килиб бўлмайдиган тўкилиб кетган шубаларни кийиш канчалар яхши!Шунчаки турган жойингда котиб туриш, осмонга тикилиш, омад келиб колса юлдузларни кузатиш канчалар марокли. Ўзинг билан ўзинг бўлишинг, ўзингни абадий олти яшар боладексезишинг қанчалар яхши. Жавобидан чўчимай севиш бирам ёкимли. Кимга бўлишидан катъий назар баъзан таъзим килишинг ҳхам марокли.
Бу кун бўшликдек эсда колмайди. Нима килдинглар? — Хеч нима. Каерга бординглар? — Хеч каерга. Нима хакида гаплашдинглар? — Билмадим... Эсингизда колгани бўшлик, аллакандай ёкимли холат, чалкаш хаёллар ва эрта пинакка кетганимиз.
Шу кун бўлмаса, кандок яшардик?! Аянчли такдирни кандай енгардик? Ойларни кай тарзда ўтказган бўлардик? Гўё ортикчадек туюлган бўлса-да, энг чиройли дамларни ўтказдик. Санасиз кун, инсон хисобидан ташкарида бўлган — Марокли кун.
