У қашқирнинг, денгизлик қашқирнинг ўзгинаси эди...
* * *
У қашқирнинг, денгизлик қашқирнинг ўзгинаси эди. У мен
ва ўша аёл билан бир уйда яшар ва биз бунга кўниккан эдик,
суҳбатимиз тинчлик ҳақида эмас, дунёвий муҳаббат ҳақида
борарди.
Эр-хотиннинг ўғиллари бор эди. Аёл менга тенгдош, аммо
нимадир уни эрта қаритиб қўйганди. Менинг бурчим ўзимни
бутунлай унга бахш этиш эди. Аёл эътироз билдирмасди, доно
эркак унинг бошини шарқнинг ҳар хил тўқималари билан
тўлдириб ташлаган, шохдор кўриниши билан у энг мўмин
қўй эди. Эслайсанми, у ерда Сен ким эдинг ва бизни қандай
бирлаштирган эдинг? Туҳфани англамаган тешик очгувчи
томонидан Сенинг назоратинг остида булғанган, бундан буён
этагини унинг сонларига босган, бедаво, майиб қилинган,
муҳаббат эмас, нотенглик туфайли ортга чекинган, аммо
ўз ифори билан ўлжани жалб этган тузоқ каби тажрибали
қашқирни қўлга киритган эдим. Ва қадимда айтганлари каби
печакдек ёпишдим...
Мамлакат худди вокзалдаги холага ўхшарди: чўнтакда
чипта, қўлда кичкина тугун, поезд эса негадир сира келмасди.
Ва биз қаттиқ совуқда титраб учдик! Қорнимда учинчи
ҳалолни кўтариб юриб, кафтимга йиғлардим. Кедр ёнғоғи, туз
тўлқини, Читанинг қора ҳавоси ҳидини таратиб, унинг уйига
заҳирадаги бахтиёр хотиннинг чўчқага хос тамғаси билан
қайтдим.
Йигирма йил уларни ёдга олмадим. Эркак менга заҳира
тоифасидагилар нималарни билиши керак бўлса, ҳаммасини
ўргатгач, улар бутун ва аҳил оила сифатида қаёққадир ғойиб
бўлишди.
