გოგონა ჩინური სანთებელებით
ცოტამ თუ იცის, რომ ცნობილ მოსკოველ მოქანდაკეს ზურაბ წერეთელს უყვარს ნეცკების შეგროვება. თავის ჰობს, რომელშიც არაფერი დასამალი არაა, რატომღაც არ უკეთებს აფიშირებას.
იმ ყინვიან თოვლიან საღამოს, რომელიც მოსკოვის გაუგებარი ამინდის გათვალისწინებით წარმატებული აღმოჩნდა — 31 დეკემბერს, ვალერი კრილოვი პუშკინსკაიას მოედნის ახლოს მდებარე ანტიკვარულ მაღაზიასთან იდგა და ახლახან ნაყიდ ნეცკეს ათვალიერებდა.
ნეცკე — რუსეთშიც არის ნეცკე. დაახლოებით ხუთ სანტიმეტრიან ფიგურაზე, ხის ან სპილოს ძვლისგან დამზადებული ბრელოკზე იაპონელებმა, რომლებსაც ჯიბეები არ გამოუგონებიათ, ჩამოკიდეს გასაღებები, მოსაწევი მილები, ჰარა-კირის დანები და სხვა სასარგებლო წვრილმანები. შემდეგ ისინი ქამრებზე ჩამოიკიდეს და კმაყოფილი სახეებით დადიოდნენ, რათა თავიანთი სიმდიდრე შემხვედრთათვის ეჩვენებინათ. ზოგადად, ნივთი ახლა სრულიად უსარგებლოა და შესაბამისად, ამაზრზენად ძვირიცაა.
მაგრამ თუ თქვენ ხართ ფერადი ლითონების მდნობი მცირე ქარხნის მფლობელი და უსაშველოდ გჭირდებათ გასაღების ბაზარი მოსკოვში, მაშინ არაფერია უკეთესი, ვიდრე ნაცნობი მონუმენტალისტი მოქანდაკისა. მხოლოდ მარტო ბრონზა დიდმა მოქანდაკემ უფრო მეტი მოიხმარა, ვიდრე ყველა გადარჩენილი მოსკოვის ქარხნებმა ერთად! საუკეთესო გზა მომავალი კლიენტის ყურადღების მისაქცევად არის მისი ყურადღების მიქცევა... ამ შემთხვევაში ნეცეკეს ჩუქება.
უნდა ითქვას, რომ ხელოვნების დახვეწილ სფეროში და შეგროვების კიდევ უფრო დელიკატურ საკითხში ფული არ არის ყოვლისშემძლე. თუ გინდათ ღამის ქოთნების კოლექციონერის წინ შეანჯღრიეთ დოლარით სავსე ჩემოდნები — მაინც არ ჩამოვა თავისი საყვარელი ეგზემპლიარიდან — ფრედერიკ დიდის დასაკეცი საგზაო ქოთნიდან.
ასეა ნეცკეც. ფულის ქონა არ კმარა, ბედიც კუდით უნდა დაიჭირო, უნდა დაასწრო სხვა კოლექციონერებს, მდიდრებს, რომლებიც მზადა არიან ყველაფერი გააკეთონ თავიანთი ვნების დასაკმაყოფილებლად.
ვალერის ნამდვილად გაუმართლა. ჩვენ არ განვიხილავთ, როგორ და რატომ გაუმართლა, ბოლოს და ბოლოს, იღბალი არ არის შემთხვევითი რამ. მაგრამ, რაც არ უნდა იყოს, ის ახლა თავის ძველ „პეჟოსთან“ იდგა და იაპონური გასაღების ბრელოკს უყურებდა კმაყოფილებისა და ზიზღის იმ ნაზავით, რომელიც ჩვეულებრივ შეინიშნება ადამიანში, რომელმაც წარმატებით გამოიწურა მუწუკი.
ნეცკე გამოსახვდა პატარა ფუმფულა ლოყებიან გოგონას, რომელიც ნაჭრებში იყო გახვეული და ხელში დაფა ეჭირა. დაფაზე ძლივს ჩანდა პატარა წაგრძელებული საგნები. კატალოგში ნეცკეს ერქვა «გოგონა სუშით».
— სუში-პუსი, — ჩაიბურტყუნა ვალერიმ. ყოველ შემთხვევაში სწორად მაინც დაწერეს...
სახლში წასვლის დრო იყო — ტანსაცმლის გამოცვლა, ცოტა კონიაკის დალევა, მძღოლის გამოძახება და წადი კარგ და ნაკლებად ცნობილ დაწესებულებაში, სადაც შეგეძლება ცნობილ მოქანდაკეს იაპონელი კონკურენტების ქმნილება წარუდგინო. საშობაო არდადეგებზე ვალერიმ ცოლ-შვილი ერთი კვირის წინ პარიზში გაგზავნა. ასე რომ, ახალი წლის ღამე შეიძლება ხმაურიანი და ლოთიანი ყოფილიყოს ან პირიქით, რომანტიული და საინტერესო დასასრული ჰქონოდა. არამარტო ბიზნესმენები აგზავნიან ოჯახებს საზღვარგარეთ დასასვენებლად, ზოგჯერ თავად ისინიც მიემგზავრებიან.
აგრძელებდა რა ბრინჯაოს ბრელოკზე ახალგაზრდა იაპონელი გამყიდველის კერძების დათვალიერებას (კერძი ვალერის აზრით ცარიელი და მძიმე იყო) კრილოვმა სიგარეტი ამოიღო. არ უყვარდა მოწევა მართვის დროს.
— ბიძია, იყიდეთ სანთებელა, — მოესმა ნაზი ხმა.
ვალერი შემობრუნდა. ტროტუარზე იდგა პატარა, დაახლოებით ათი წლის გოგონა. ნეილონის ქურთუკი მისთვის ძალიან დიდი და ვინმესთვის ძალიან ბინძური იყო. ფართო დიდი შარფი ქურთუკის ზემოთ ჰქონდა შემოხვეული და თავზე ნაქსოვი შალის ქუდი ეხურა.
ცივ, ისედაც გალურჯებულ ხელებში გოგონას ფეხსაცმლის ყუთის თავსახური ეჭირა. თოვლიან მუყაოზე ფერადი ჩინური სანთებელები ეწყო.
— მე ჩემი მაქვს ჩემი“, — გამოცრა ვალერიმ. მეტროში ბოლოს დაახლოებით სამი წლის წინ იჯდა, მაშინაც იშვიათად ხვდებოდა მათხოვრებს ქუჩაში და შესაძლოა ამიტომაც კი არ ღიზიანდებოდა, არამედ მათგან გაცლის და ცხელი შხაპის მიღების გამოკვეთილი სურვილი ეძალებოდა.
გოგონა ჯიუტად იდგა გვერდით.
ვალერიმ ხელი ჯიბეში იმ იმედით ჩაიყო, რომ სანთებელას ამოიღებდა და გოგონასგან თავს დააღწევდა, მაგრამ სანთებელას ჯიუტად არ სურდა გამოჩენა.
გოგონამ ამოისუნთქა და ცხვირქვეშ მოისვა ხელი.
— რა ღირს შენი სანთებელები? — გამოცრა ვალერიმ. მოწყალებას პრინციპულად არ იძლეოდა, არ უყვარდა სხვისი შვილები, მაგრამ ამ შემთხვევაში გოგონასთან სასაქონლო-ფულად ურთიერთობაში შესვლა გადაწყვიტა. სულ უფრო და უფრო უნდოდა მოწევა — ეს ყოველთვის ასე ხდება, როცა უკვე სიგარეტი ხელში გიჭირავს, მაგრამ სანთებელას ვერ პოულობ.
— ათი — ჩაიჩურჩულა გოგონამ.
— ათი — თქვა კრილოვმა დაეჭვებით და ისევ ჩაიყო ჯიბეში ხელი, ამჯერად ხურდების მოსაძებნად. — რატომ დადიხარ ნახევრად შიშველი სიცივეში?
გაცივდები და მოკვდები!
მორალიზაცია რატომღაც ყალბი გამოუვიდა, თვითონაც გრძნობდა ამას. რა თქმა უნდა, სიამოვნებისთვის არ იყო საწყალი ბავშვი გამოსული სანთებელების გასაყიდად.
— ლამაზი თოჯინაა, — თქვა უცებ გოგონამ და კრილოვის ხელში მყოფ ნეცუკს შეხედა.
— დიახ, დიახ, ლამაზია. — უცებ გაკვირვებით აღმოაჩინა კრილოვმა, რომ ნეცკე და მათხოვარი გოგონა კარიკატურულად ჰგავდნენ ერთმანეთს. სურვილის შემთხვევაში, „გოგონას სუშით“ შეიძლება ეწოდოს „გოგონა ჩინური სანთებელებით“, მიუხედავად იმისა, რომ იმ დროს სანთებელები არ იყო. მაგრამ ეს არ არის მთავარი! სახეები გამოიყურებოდნენ ერთნაირად!
აკვიატებისგან თავის დასაღწევად კრილოვმა უცერემონიოდ აიტაცა გოგონა მხრებში და ფანჯრიდან გამოსული სინათლისკენ შეატრიალა. მის წინ ჩამოჯდა. ნეცკე გაშლილი ხელით ეჭირა. ისევ შეადარა სახეები.
ერთი ნახე რა! ნამდვილად პოზირებდა!
— მდაა, — გაოცდა ვალერი. — საუკუნეები გადის, ადამიანები კი არ იცვლებიან. გამოდის, რომ იაპონელები ხალხს გავდნენ?
— მე თოჯინები არასდროს მქონია, — უცებ მწარედ თქვა გოგონამ.
ვალერიმ ჯიბიდან ასიანი ამოიღო და სანთებელებს შორის დადო:
— წადი «ბავშვთა სამყაროში», პატარავ და იყიდე შენთვის თოჯინა...
— რა ღირს თოჯინა? ვალერის უცებ გაუკვირდა, რომ არ იცოდა. საკუთარი ქალიშვილი ამ მათხოვარ გოგონაზე ცოტათი უფროსია, მთელი ბაგა-ბაღი სათამაშოებითაა სავსე... მაგრამ ერთხელ მაინც უყიდია მისთვის სათამაშოები? ან ცოლი ან ძიძა...
— აი, იყიდე შენთვის ბარბი. — გადაწყვიტა კრილოვმა და ხუთასი რუბლი დააგდო მუყაოზე. თუ საახალწლოდ კარგი საქმის გაკეთება გინდა, აღარც უნდა დაწვრილმანდე.
— ეს მინდა, — მტკიცედ თქვა გოგონამ, ისე რომ თვალი არ მოუშორებია ნეცკესთვის. ვალერიმ ჩაიცინა და თავი დაუქნია.
— არა პატარავ. ეს თოჯინა ღირს... ძალიან ძვირია. იყიდე შენთვის თოჯინა და წადი დედასთან...
— მაპატიეთ, რომ ასეთი დაჟინებული ვარ, — მოულოდნელად ამოიოხრა გოგონამ და მუყაო დასწია. სანთებელები, მუყაოს მიეყინნენ და არ დაცვივდნენ, — მაგრამ შექმნილი გარემოება მაიძულებს ექსპლუატაცია გავუკეთო თქვენს ბუნებრივ საშობაო მოთხოვნილებას სიკეთისა და წყალობისკენ...
კრილოვს პირიდან აუნთებელი სიგარეტი გაუვარდა. სასწრაფოდ წამოდგა და მანქანისკენ წავიდა.
— იქნებ არასწორად ავირჩიე დღე? — აედევნა და კითხვა დააწია გოგონამ, — მაგრამ დამაბნეველი კალენდარი გაქვთ, შობას ორჯერ აღნიშნავთ, ამიტომ ორივე დღესასწაულიდან შუა დრო ავირჩიე...
— შიზო, — თქვა კრილოვმა მოკლედ და მანქანაში ჩაჯდა. ძრავა აამუშავა, მერე კი ნაჩქარევად ჩამალა ჯიბეში ნეცკე და გვერდულად გადახედა გოგონას — ის უყურებდა და ჩუმად ამოძრავებდა ტუჩებს. — შიზი თუ ციება. ერთადერთი კითხვაა ვის?
გოგონა გაუჩინარდა. იყო და აღარ არის.
— მე მაქვს, — გადაწყვიტა კრილოვმა და გააჟრიალა. არა, ეს რა თავდასხმა იყო? ჯიშში ფსიქოზები არასდროს გვყოლია... მანქანა ნელა-ნელა დაძრა.
— თქვენ აბსოლუტურად ჯანმრთელი ხართ, — მოესმა უკნიდან, — თუმცა...
კრილოვმა პანიკურად დაამუხრუჭა. შემობრუნდა.
გოგონა უკანა სავარძელზე იჯდა და მუყაო ისევ ხელში ეჭირა. ის უდანაშაულო ბავშვური თვალებით უცქერდა კრილოვს.
— ჰემოროის მსუბუქი ფორმა, განვითარებადი პროსტატიტი, ნაღვლის ბუშტის დისკინეზია. დანარჩენი თქვენ ჯანმრთელი ხართ, — გაიმეორა გოგონამ, — ასე რომ, ბოდიშს ვიხდი ცუდი დრო რომ შევარჩიე. თუმცა მეჩვენება, რომ ახალი წლის ღამეს, განსაკუთრებით იმის გამო, რომ ეს არის შობის ღამის საშუალო არითმეტიკული, ყველაზე მეტად ხართ მიდრეკილი კეთილი საქმეებისკენ ...
— ვინ ხარ? — წამოიძახა კრილოვმა, — როგორ ჩაჯექი მანქანაში?
— პატარა გოგო ვარ. მე გადავინაცვლე სივრცესთან მიმართებაში. მომისმენ?
— ასე რატომ ლაპარაკობ? გოგოები ასე არ ლაპარაკობენ!
გოგონამ ამოისუნთქა:
— ჩემი მეტყველება რთული გასაგებია? მოიკრიბე ძალა, გთხოვ! ეს ძალიან მარტივია, მე მომავლიდან ვარ.
ვალერიმ თავი გადააქნია.
— აჰა... და მე კიდე მარსიდან.
— არ ჰგავხართ, — თქვა გოგონამ. ასე რომ, მე მომავლისგან ვარ, დროში ვმოგზაურობ. თქვენ არ გჭირდებათ ზუსტი თარიღის ცოდნა.
კრილოვი მსუბუქმა აზარტმა შეიპყრო:
— მომავლიდან ამბობ? ფანტაზიას გულისხმობ? როგორ არა, მჯერა! ჩვენ გვყავს ბევრი დროში მოგზაური აქ. სადაც არ უნდა წახვიდე ფეხს წამოკრავ.
— ეს არ არის სიმართლე, — განაწყენდა გოგონა. აქ მოგზაურები აღარ არიან და შენი ირონია უადგილოა!
— თუ შენ მომავლიდან ხარ და ამაზე ასე მარტივად საუბრობ, რატომ არავინ იცის დროში მოგზაურობის შესახებ? რატომ ვეღარავინ ნახა ისინი?
— თქვენს დროში არავინ მოგზაურობს, — მოუჭრა გოგონამ. — რა არის აქ საინტერესო? ეკოლოგია ცუდია, საკვები უხარისხოა, ხალხი ბოროტია, კულტურა პრიმიტიულია, ომები არაესთეტიკურია... ყველა მიდის ძველ საბერძნეთში, შუა საუკუნეებში, ძველ ჩინეთსა და იაპონიაში... იქ მშვენიერია!
კრილოვმა არ იცოდა რა ეპასუხა.
— ასე რომ, — განაგრძო გოგონამ, — მე მხოლოდ დროში რეგულარული მოგზაური ვარ. ათი წლის ვარ. ამან არ უნდა დაგაბნიოთ, გონებრივად განვითარებული ვარ, როგორც ზრდასრული.
— არ მჯერა, — მტკიცედ თქვა კრილოვმა.
გოგონა ისევ ჰაერში გაუჩინარდა. შემდეგ სავარძელზე გამოჩნდა.
— ჰიპნოზი, — ივარაუდა კრილოვმა.
მანქანა შეტოკდა და ნელა ჰაერში ავიდა. დათოვლილი ქუჩები დაბლა დარჩა, ქარი უსტვენდა მათ ქვეშ, მოსკოვი უზარმაზარი მანათობელი რუკავით იყო გაშლილი.
— ესეც ჰიპნოზია? — ჰკითხა გოგონამ — მაშინ გადით გარეთ.
კრილოვმა თავი გაიქნია.
— ასე სჯობს», — გაიხარა გოგონამ. სახეზე ოდნავ წამოვარდსიფრდა, — ახლა გჯერათ ჩემი, თუ კიდევ გავაკეთო რამე?
— მჯერა. — ჩაიჩურჩულა კრილოვმა, — გოგონა, ჰა, გოგონა... რა ხდება იქ, მომავალში?
— მაგარია! — ცალსახად უპასუხა გოგონამ, — ასე რომ, ვალერი პავლოვიჩ, თხოვნა მაქვს თქვენთან. გამიკეთებთ საუკუნეების სიბნელეში დაკარგულ პატარა გოგონას საშობაო საჩუქარს?
— ნეცკე? — თქვა კრილოვმა.
— აჰაა — გაღიმა გოგონამ.
კრილოვი რამდენიმე წამი გაჩუმდა. შემდეგ კი დაიყვირა:
— შენ რას როშავ? საჩუქარი, ამბობ? ნეცკე? იცი რა დამიჯდა ამის შოვნა? ჯანდაბა იმას, ფულს... გგონია, რომ მთელი მოსკოვი უნიკალური ნეცკეებითაა სავსე? დღეს მე უნდა ვაჩუქო ის ერთ სკულპტორს! მერე ალბათ ის ჩემი ქარხნიდან ბრონზას იყიდის და ჩემი ბიზნესი გაუმჯობესდება! თორემ სხვანაირად... დავიკარგები.
— ძალიან მჭირდება ეს ნეცკე! — წვრილად შესძახა გოგონამ, — მე მომეცით!
— მოდი სანაცვლოდ სხვა მომეცი, — გადაწყვიტა კრილოვმა — შენთვის ხომ რთული არ არის იაპონიაში რომ მოხიო? იყიდი ორასი წლის წინ ნეცკეს, მოსკოვში ჩამოიტან და მომცემ... რას აკეთებ?
გოგონამ ხმადაბლა ტიროდა და ცრემლებს ჭუჭყიანი ხელისგულებით იწმენდდა. მანქანამ სახიფათოდ დაიწყო რხევა.
— ჰეი, შენ, შეინარჩუნე წონასწორობა! — პანიკურად შესძახა კრილოვმა, — აი, გაიმშრალე. — მან გოგონას სუფთა ცხვირსახოცი გაუწოდა, — რაში გჭირდება შენ ჩემი ნეცკე? ნახე როგორ საოცრებებს აკეთებ!
— ეგ საერთოდ თქვენი არაა... — ცრემლით ამოიოხრა გოგონამ, — ეგ მამაჩემმა ძვლისგან გამოკვეთა...
როგორც ხალხური სიბრძნე ამბობს, ქალი მანამდე არ არის მართალი, სანამ არ იტირებს. ეს წესი ვრცელდება პატარა გოგოებზეც — კრილოვმა თავი უხერხულად იგრძნო.
— ჩემი არაა... მე ამაში ფული გადავიხადე — ამოიოხრა მან. — მისმინე, ნამდვილ სასწაულებს ახდენ — და მე რატომ მომეჯაჭვე? შეგეძლო მოგეპარა ან წაგერთმია ჩემი ნეცკე და დამთავრდებოდა...
— არ შემიძლია! — წყენით შესძახა გოგონამ — აი, ამაშია საქმე!
დამაბნეველი ახსნა-განმარტებიდან ვალერი მიხვდა, რომ ყველა დროში მოგზაურს გაუკეთეს სპეციალური ინექცია, რომელმაც მკვეთრად შეცვალა მათი ხასიათი. ამ ინექციის შემდეგ არცერთ მოგზაურს არ ძალუძს თავისი ჩამორჩენილი წინაპრების მოკვლა, გაძარცვა ან სხვაგვარად შეურაცხყოფა. თუ ეს არ არის თავდაცვის მიზნით...
— აი, ახლა თუ დამარტყამთ ან მიკბენთ... — იმედიანად ამოიჩურჩულა გოგონამ.
— ჰა! — კრილოვი აღშფოთდა, — ვინ გგონივარ? არ ვაპირებ შენს დარტყმას და მით უმეტეს კბენას!
— საწყენია, — ამოიოხრა გოგონამ, — თორემ გამოვიღებდი ნეცკეს შენი უგრძნობი სხეულიდან...
უცნაურია, მაგრამ ასეთმა გულწრფელობამ დაამშვიდა ვალერი.
— რატომ გჭირდება ეს კონკრეტული ნეცკე, გოგონა? — ჰკითხა მან, — სიგარეტი ამოიღო, იატაკიდან ერთი ჩინური სანთებელა აიღო და მოუკიდა. — რატომ მომეჯაჭვე?
გოგონამ ლაპარაკი დაიწყო.
აღმოჩნდა, რომ იგი მამასთან ერთად დაბრუნდა დროში, მეთვრამეტე საუკუნეში ინგლისში საშობაო არდადეგებზე, მაგრამ ინგლისში მამას მოეწყინა და მეთვრამეტე საუკუნის იაპონიაში წავიდა. მიცემული დრო გავიდა, მაგრამ ის იაპონიიდან აღარ დაბრუნებულა. გოგონა მიხვდა, რომ მამას რაღაც დაემართა. ალბათ დროის მანქანა გაფუჭდა. ასეთი რამ ხდება ხოლმე.
— მაშველები არ გყავთ? — გაუკვირდა კრილოვს.
— არა. დროთა განმავლობაში, ყველა მოგზაურობს საკუთარი საფრთხის და რისკის ქვეშ, — აღიარა გოგონამ, — დაკარგულის გადარჩენა ნიშნავს დროებითი პარადოქსების შექმნას!
როდესაც მამა დაიკარგა, გოგონას შეეძლო სახლში დაბრუნება. მაგრამ მას ძალიან სურდა მამის გადარჩენა. და მან დაიწყო ფიქრი — როგორ შეძლებს მამა თავის რჩენას? მას არ აქვს უფლება ძარცვოს, მოკლას, ასევე — ადგილობრივი მეცნიერებები ასწავლოს. შემდეგ კი მიხვდა — მამას უყვარდა ძვლის კვეთა. ასე რომ, ის დაიწყებდა ნეცუკების ჭრას და რომ უფრო გაადვილდეს პოვნა, თითოეულ ნეცკეში ის შეიტანს ანაქრონიზმს — რაღაც დეტალს, რომელიც არ შეესაბამება დროს. აზრიანმა გოგონამ დაიწყო ასეთი ნეცკების ძებნა და იპოვა, ზუსტად ის, რაც კრილოვმა იყიდა.
— გასაგებია! წამოიძახა ვალერიმ — მაშ ეს „გოგონა სუშით“ არ არის? ეს არის «გოგონა ჩინური სანთებლებით“?
— არა, ეს არ არის სანთებელა, — გააპროტესტა გოგონამ, — ეს არის... თქვენ ამის სიტყვაც კი არ გაქვთ. ეს არის წვრილმანი, რომელიც ემსახურება შექმნას... ეს სიტყვაც ჯერ არ არსებობს, სხვა დიდი ნივთების შექმნას.
კრილოვმა ნეცკე ამოიღო და კიდევ ერთხელ გადაათვალიერა:
— მერე რა? ვთქვათ, მამაშენმა გააკეთა ეს. მოგცა ნიშანი დასახმარებლად, რაღა? წადი, გადაარჩინე მამა. კიდევ რა გჭირდება?
— ნეცკე! ის დროის მანქანაში სპეციალურ ყუთში უნდა ჩაიდოს! — აღრიალდა გოგონა, — მაშინ დროის მანქანა წავა იმ დროსა და ადგილას, სადაც ნეცკე იყო დამზადებული! და მე გადავარჩენ მამაჩემს.
— მერე ნეცკე? — დააზუსტა კრილოვმა, თუმცა უკვე იცოდა რა იქნებოდა პასუხი.
— იშლება ატომებად.
— სხვა შესაფერისი ნეცკე არ არსებობს? — ჰკითხა კრილოვმა.
— გაიგეთ, რა, არ შეიძლება! თუ ისინი არსებობენ, მაშინ მე ვერ გადავარჩენ მამაჩემს! გამოდის რომ, მან მთელი ცხოვრება ძველ იაპონიაში გაატარა!
— აი, საქმე, — ამოიოხრა კრილოვმა.
გოგონამაც ამოიოხრა და მკაცრად თქვა:
— ან შენ მომცემ ნეცკეს და მამას გადავარჩენ, ან იძუნწებ და მამა გარდაიცვლება.
— გოგონა, მე გაკოტრების პირას ვარ, — აღიარა კრილოვმა. — არა, ძალიან ვწუხვარ მამაშენის გამო, შენც კი მამაცი გოგო ხარ...
დროში მოგზაურმა ისევ დაიღრიალა.
— ფული მაინც მომეცი! — შეევედრა კრილოვი — ან მომეცი სხვა ნეცკე!
— ფული არ მაქვს, — ატირდა გოგონა — და არც არაფრის მოცემა არ შემიძლია. ვერც იმას გეტყვით, ლატარიის მოგება რა რიცხვებზე იქნება.
— აკრძალულია? — გაგებით ჰკითხა კრილოვმა.
— მე არასოდეს მაინტერესებდა უძველესი ლატარიები... — აღიარა გოგონამ.
კრილოვი დუმდა. ოჰ, რა გეგმა იყო! იშვიათი ნეცუკე საჩუქრად... მეგობრული საუბარი... მომგებიანი კონტრაქტი... ფინანსური კეთილდღეობა...
— წადი, გადაარჩინე მამაშენი, — თქვა მან და გოგონას ძველი იაპონური ბრელოკი გაუწოდა, — ოღონდ ჯერ მანქანა დადე!
გოგონამ გამოანათა:
— მადლობა! მადლობა! ვიცოდი, რომ შობის ღამის საშუალო არითმეტიკულ საღამოს ყველა ადამიანი უფრო კეთილი ხდება და ნამდვილი სასწაულები ხდება!
უხერხულად აკოცა კრილოვს ლოყაზე და გაუჩინარდა.
მანქანა ისევ ანტიკვარულ მაღაზიასთან იყო გაჩერებული. იატაკზე მხოლოდ ერთჯერადი სანთებელა ეგდო.
— ნამდვილი სასწაულები, — თქვა მწარედ კრილოვმა, — ყველასთვის ერთნაირი არ არის.
მისი ყველა გეგმა ჩავარდა და ეს ყველაფერი რაღაც თავხედი გოგოს და მისი სულელი მამის გამო... ეგენიც ტურისტები არიან რაღა! ისინი თვითონ არ არიან ადგილობრივები, დროის მანქანა გაფუჭებულია...
მან დაძრა მანქანა და ისე, რომ არ იცოდა რატომ, მაინც წავიდა ღამის კლუბისკენ.
ახლა რა, კიდევ უნდა ეცადა ურთიერთობების დამყარება ცნობილ მოქანდაკესთან რაიმე საინტერესო საახალწლო საჩუქრების გარეშე? ცარიელი ნომერია. და მაინც, მოუწევს სცადოს...
კრილოვს მანქანა უკვე გაჩერებული ჰქონდა ავტოსადგომზე, როცა უკანა სავარძლიდან დელიკატური ხველის ხმა მოესმა.
— ისევ? — წამოიძახა პანიკურად და შებრუნდა.
მანქანაში ახლა ორი ადამიანი იჯდა — ერთი ისევ ის გოგონა, მუქ ყვითელ კაბაში და ალისფერი აბრეშუმის კოფტაში და მეორე — გამხდარი მამაკაცი მჭიდრო შავ შარვალში და შავ-თეთრ ჟილეტში განიერი მხრებით.
— ლამაზია ჩემი კაზამი? — შესძახა გოგონამ.
— გმადლობთ, ვალერი-სან, — თქვა კაცმა და მკაცრად შეხედა გოგონას. თქვენ მე გადამარჩინეთ დიდი ცხოვრებისეული უხერხულობების ფასად... Domo arigato gozaimas!
— კარგით რა, არაფერია ... — შეიშმუშნა კრილოვი, — ბოლოს და ბოლოს დღესასწაულია...
— ჩვენ უნდა დავბრუნდეთ უკან, მომავალში, — თქვა კაცმა, — მაგრამ არ შემეძლო, არ გადამეხადა მადლობა. გთხოვთ, მიიღოთ ეს მოკრძალებული საჩუქარი, ვალერი-სან! მე ეს ნეცკე გამოვჭერი ერთი ძალიან მნიშვნელოვანი თანამდებობის პირისთვის, მაგრამ თქვენ ბევრად უფრო სიამოვნებით წარმოგიდგენთ!
კრილოვმა ძლივს მოასწრო ხელიდან პატარა ქანდაკების აღება — გოგონამ და მამაკაცმა თავი დაუქნიეს და გაუჩინარდნენ, როგორც ჩანს, უკვე სამუდამოდ.
— ხედავ? — ჩაიჩურჩულა კრილოვმა და ნეცკეს შეხედა, — ხედაავ? გადარჩნენ... რა-რა???
ნეცკე გამოსახავდა, როგორც ჩანს, თავად მოქანდაკეს — მაღალ და გამხდარი მამაკაცს იაპონური სამოსით. მაგრამ კაცს ხელში ლუდის ბოთლი ეჭირა!
— ანაქრონიზმი... — ჩაიჩურჩულა კრილოვმა. — კაცი ლუდით... მაგრამ ეს როგორ უნდა ვაჩუქო?
მან უიმედოდ ჩაიცინა. სასწაულები... დღესასწაული...მაგრამ, რადგან კარგ საქმეებს აკეთებ, მადლიერების იმედი აღარ გქონდეს!
მიუხედავად იმისა, რომ...
კრილოვმა კიდევ ერთხელ დაათვალიერა ნეცკე.
დაარქვეს გოგონას ვინ იცის რა — «სუშის გოგო»!
მთავარია, დროულად მივცეთ სწორი სახელი და იქ ნახავს ადამიანი, რასაც დაჰპირდნენ! მოსკოვის მონუმენტალისტ მოქანდაკის ნამუშევრებშიც ხშირად ხდება ასეთი რამ!
— „კაცი ჯოხით“...— თქვა კრილოვმა, — არა. ჯობია — „ალქიმიკოსი ბუშტით“! უცნობი ოსტატის ნამუშევარი...
ნეცეკით ხელში გადავიდა მანქანიდან.
ყველაფერი უნდა მოგვარდეს.
ამ საღამოს ყველა ადამიანი უფრო კეთილია!
იმ ყინვიან თოვლიან საღამოს, რომელიც მოსკოვის გაუგებარი ამინდის გათვალისწინებით წარმატებული აღმოჩნდა — 31 დეკემბერს, ვალერი კრილოვი პუშკინსკაიას მოედნის ახლოს მდებარე ანტიკვარულ მაღაზიასთან იდგა და ახლახან ნაყიდ ნეცკეს ათვალიერებდა.
ნეცკე — რუსეთშიც არის ნეცკე. დაახლოებით ხუთ სანტიმეტრიან ფიგურაზე, ხის ან სპილოს ძვლისგან დამზადებული ბრელოკზე იაპონელებმა, რომლებსაც ჯიბეები არ გამოუგონებიათ, ჩამოკიდეს გასაღებები, მოსაწევი მილები, ჰარა-კირის დანები და სხვა სასარგებლო წვრილმანები. შემდეგ ისინი ქამრებზე ჩამოიკიდეს და კმაყოფილი სახეებით დადიოდნენ, რათა თავიანთი სიმდიდრე შემხვედრთათვის ეჩვენებინათ. ზოგადად, ნივთი ახლა სრულიად უსარგებლოა და შესაბამისად, ამაზრზენად ძვირიცაა.
მაგრამ თუ თქვენ ხართ ფერადი ლითონების მდნობი მცირე ქარხნის მფლობელი და უსაშველოდ გჭირდებათ გასაღების ბაზარი მოსკოვში, მაშინ არაფერია უკეთესი, ვიდრე ნაცნობი მონუმენტალისტი მოქანდაკისა. მხოლოდ მარტო ბრონზა დიდმა მოქანდაკემ უფრო მეტი მოიხმარა, ვიდრე ყველა გადარჩენილი მოსკოვის ქარხნებმა ერთად! საუკეთესო გზა მომავალი კლიენტის ყურადღების მისაქცევად არის მისი ყურადღების მიქცევა... ამ შემთხვევაში ნეცეკეს ჩუქება.
უნდა ითქვას, რომ ხელოვნების დახვეწილ სფეროში და შეგროვების კიდევ უფრო დელიკატურ საკითხში ფული არ არის ყოვლისშემძლე. თუ გინდათ ღამის ქოთნების კოლექციონერის წინ შეანჯღრიეთ დოლარით სავსე ჩემოდნები — მაინც არ ჩამოვა თავისი საყვარელი ეგზემპლიარიდან — ფრედერიკ დიდის დასაკეცი საგზაო ქოთნიდან.
ასეა ნეცკეც. ფულის ქონა არ კმარა, ბედიც კუდით უნდა დაიჭირო, უნდა დაასწრო სხვა კოლექციონერებს, მდიდრებს, რომლებიც მზადა არიან ყველაფერი გააკეთონ თავიანთი ვნების დასაკმაყოფილებლად.
ვალერის ნამდვილად გაუმართლა. ჩვენ არ განვიხილავთ, როგორ და რატომ გაუმართლა, ბოლოს და ბოლოს, იღბალი არ არის შემთხვევითი რამ. მაგრამ, რაც არ უნდა იყოს, ის ახლა თავის ძველ „პეჟოსთან“ იდგა და იაპონური გასაღების ბრელოკს უყურებდა კმაყოფილებისა და ზიზღის იმ ნაზავით, რომელიც ჩვეულებრივ შეინიშნება ადამიანში, რომელმაც წარმატებით გამოიწურა მუწუკი.
ნეცკე გამოსახვდა პატარა ფუმფულა ლოყებიან გოგონას, რომელიც ნაჭრებში იყო გახვეული და ხელში დაფა ეჭირა. დაფაზე ძლივს ჩანდა პატარა წაგრძელებული საგნები. კატალოგში ნეცკეს ერქვა «გოგონა სუშით».
— სუში-პუსი, — ჩაიბურტყუნა ვალერიმ. ყოველ შემთხვევაში სწორად მაინც დაწერეს...
სახლში წასვლის დრო იყო — ტანსაცმლის გამოცვლა, ცოტა კონიაკის დალევა, მძღოლის გამოძახება და წადი კარგ და ნაკლებად ცნობილ დაწესებულებაში, სადაც შეგეძლება ცნობილ მოქანდაკეს იაპონელი კონკურენტების ქმნილება წარუდგინო. საშობაო არდადეგებზე ვალერიმ ცოლ-შვილი ერთი კვირის წინ პარიზში გაგზავნა. ასე რომ, ახალი წლის ღამე შეიძლება ხმაურიანი და ლოთიანი ყოფილიყოს ან პირიქით, რომანტიული და საინტერესო დასასრული ჰქონოდა. არამარტო ბიზნესმენები აგზავნიან ოჯახებს საზღვარგარეთ დასასვენებლად, ზოგჯერ თავად ისინიც მიემგზავრებიან.
აგრძელებდა რა ბრინჯაოს ბრელოკზე ახალგაზრდა იაპონელი გამყიდველის კერძების დათვალიერებას (კერძი ვალერის აზრით ცარიელი და მძიმე იყო) კრილოვმა სიგარეტი ამოიღო. არ უყვარდა მოწევა მართვის დროს.
— ბიძია, იყიდეთ სანთებელა, — მოესმა ნაზი ხმა.
ვალერი შემობრუნდა. ტროტუარზე იდგა პატარა, დაახლოებით ათი წლის გოგონა. ნეილონის ქურთუკი მისთვის ძალიან დიდი და ვინმესთვის ძალიან ბინძური იყო. ფართო დიდი შარფი ქურთუკის ზემოთ ჰქონდა შემოხვეული და თავზე ნაქსოვი შალის ქუდი ეხურა.
ცივ, ისედაც გალურჯებულ ხელებში გოგონას ფეხსაცმლის ყუთის თავსახური ეჭირა. თოვლიან მუყაოზე ფერადი ჩინური სანთებელები ეწყო.
— მე ჩემი მაქვს ჩემი“, — გამოცრა ვალერიმ. მეტროში ბოლოს დაახლოებით სამი წლის წინ იჯდა, მაშინაც იშვიათად ხვდებოდა მათხოვრებს ქუჩაში და შესაძლოა ამიტომაც კი არ ღიზიანდებოდა, არამედ მათგან გაცლის და ცხელი შხაპის მიღების გამოკვეთილი სურვილი ეძალებოდა.
გოგონა ჯიუტად იდგა გვერდით.
ვალერიმ ხელი ჯიბეში იმ იმედით ჩაიყო, რომ სანთებელას ამოიღებდა და გოგონასგან თავს დააღწევდა, მაგრამ სანთებელას ჯიუტად არ სურდა გამოჩენა.
გოგონამ ამოისუნთქა და ცხვირქვეშ მოისვა ხელი.
— რა ღირს შენი სანთებელები? — გამოცრა ვალერიმ. მოწყალებას პრინციპულად არ იძლეოდა, არ უყვარდა სხვისი შვილები, მაგრამ ამ შემთხვევაში გოგონასთან სასაქონლო-ფულად ურთიერთობაში შესვლა გადაწყვიტა. სულ უფრო და უფრო უნდოდა მოწევა — ეს ყოველთვის ასე ხდება, როცა უკვე სიგარეტი ხელში გიჭირავს, მაგრამ სანთებელას ვერ პოულობ.
— ათი — ჩაიჩურჩულა გოგონამ.
— ათი — თქვა კრილოვმა დაეჭვებით და ისევ ჩაიყო ჯიბეში ხელი, ამჯერად ხურდების მოსაძებნად. — რატომ დადიხარ ნახევრად შიშველი სიცივეში?
გაცივდები და მოკვდები!
მორალიზაცია რატომღაც ყალბი გამოუვიდა, თვითონაც გრძნობდა ამას. რა თქმა უნდა, სიამოვნებისთვის არ იყო საწყალი ბავშვი გამოსული სანთებელების გასაყიდად.
— ლამაზი თოჯინაა, — თქვა უცებ გოგონამ და კრილოვის ხელში მყოფ ნეცუკს შეხედა.
— დიახ, დიახ, ლამაზია. — უცებ გაკვირვებით აღმოაჩინა კრილოვმა, რომ ნეცკე და მათხოვარი გოგონა კარიკატურულად ჰგავდნენ ერთმანეთს. სურვილის შემთხვევაში, „გოგონას სუშით“ შეიძლება ეწოდოს „გოგონა ჩინური სანთებელებით“, მიუხედავად იმისა, რომ იმ დროს სანთებელები არ იყო. მაგრამ ეს არ არის მთავარი! სახეები გამოიყურებოდნენ ერთნაირად!
აკვიატებისგან თავის დასაღწევად კრილოვმა უცერემონიოდ აიტაცა გოგონა მხრებში და ფანჯრიდან გამოსული სინათლისკენ შეატრიალა. მის წინ ჩამოჯდა. ნეცკე გაშლილი ხელით ეჭირა. ისევ შეადარა სახეები.
ერთი ნახე რა! ნამდვილად პოზირებდა!
— მდაა, — გაოცდა ვალერი. — საუკუნეები გადის, ადამიანები კი არ იცვლებიან. გამოდის, რომ იაპონელები ხალხს გავდნენ?
— მე თოჯინები არასდროს მქონია, — უცებ მწარედ თქვა გოგონამ.
ვალერიმ ჯიბიდან ასიანი ამოიღო და სანთებელებს შორის დადო:
— წადი «ბავშვთა სამყაროში», პატარავ და იყიდე შენთვის თოჯინა...
— რა ღირს თოჯინა? ვალერის უცებ გაუკვირდა, რომ არ იცოდა. საკუთარი ქალიშვილი ამ მათხოვარ გოგონაზე ცოტათი უფროსია, მთელი ბაგა-ბაღი სათამაშოებითაა სავსე... მაგრამ ერთხელ მაინც უყიდია მისთვის სათამაშოები? ან ცოლი ან ძიძა...
— აი, იყიდე შენთვის ბარბი. — გადაწყვიტა კრილოვმა და ხუთასი რუბლი დააგდო მუყაოზე. თუ საახალწლოდ კარგი საქმის გაკეთება გინდა, აღარც უნდა დაწვრილმანდე.
— ეს მინდა, — მტკიცედ თქვა გოგონამ, ისე რომ თვალი არ მოუშორებია ნეცკესთვის. ვალერიმ ჩაიცინა და თავი დაუქნია.
— არა პატარავ. ეს თოჯინა ღირს... ძალიან ძვირია. იყიდე შენთვის თოჯინა და წადი დედასთან...
— მაპატიეთ, რომ ასეთი დაჟინებული ვარ, — მოულოდნელად ამოიოხრა გოგონამ და მუყაო დასწია. სანთებელები, მუყაოს მიეყინნენ და არ დაცვივდნენ, — მაგრამ შექმნილი გარემოება მაიძულებს ექსპლუატაცია გავუკეთო თქვენს ბუნებრივ საშობაო მოთხოვნილებას სიკეთისა და წყალობისკენ...
კრილოვს პირიდან აუნთებელი სიგარეტი გაუვარდა. სასწრაფოდ წამოდგა და მანქანისკენ წავიდა.
— იქნებ არასწორად ავირჩიე დღე? — აედევნა და კითხვა დააწია გოგონამ, — მაგრამ დამაბნეველი კალენდარი გაქვთ, შობას ორჯერ აღნიშნავთ, ამიტომ ორივე დღესასწაულიდან შუა დრო ავირჩიე...
— შიზო, — თქვა კრილოვმა მოკლედ და მანქანაში ჩაჯდა. ძრავა აამუშავა, მერე კი ნაჩქარევად ჩამალა ჯიბეში ნეცკე და გვერდულად გადახედა გოგონას — ის უყურებდა და ჩუმად ამოძრავებდა ტუჩებს. — შიზი თუ ციება. ერთადერთი კითხვაა ვის?
გოგონა გაუჩინარდა. იყო და აღარ არის.
— მე მაქვს, — გადაწყვიტა კრილოვმა და გააჟრიალა. არა, ეს რა თავდასხმა იყო? ჯიშში ფსიქოზები არასდროს გვყოლია... მანქანა ნელა-ნელა დაძრა.
— თქვენ აბსოლუტურად ჯანმრთელი ხართ, — მოესმა უკნიდან, — თუმცა...
კრილოვმა პანიკურად დაამუხრუჭა. შემობრუნდა.
გოგონა უკანა სავარძელზე იჯდა და მუყაო ისევ ხელში ეჭირა. ის უდანაშაულო ბავშვური თვალებით უცქერდა კრილოვს.
— ჰემოროის მსუბუქი ფორმა, განვითარებადი პროსტატიტი, ნაღვლის ბუშტის დისკინეზია. დანარჩენი თქვენ ჯანმრთელი ხართ, — გაიმეორა გოგონამ, — ასე რომ, ბოდიშს ვიხდი ცუდი დრო რომ შევარჩიე. თუმცა მეჩვენება, რომ ახალი წლის ღამეს, განსაკუთრებით იმის გამო, რომ ეს არის შობის ღამის საშუალო არითმეტიკული, ყველაზე მეტად ხართ მიდრეკილი კეთილი საქმეებისკენ ...
— ვინ ხარ? — წამოიძახა კრილოვმა, — როგორ ჩაჯექი მანქანაში?
— პატარა გოგო ვარ. მე გადავინაცვლე სივრცესთან მიმართებაში. მომისმენ?
— ასე რატომ ლაპარაკობ? გოგოები ასე არ ლაპარაკობენ!
გოგონამ ამოისუნთქა:
— ჩემი მეტყველება რთული გასაგებია? მოიკრიბე ძალა, გთხოვ! ეს ძალიან მარტივია, მე მომავლიდან ვარ.
ვალერიმ თავი გადააქნია.
— აჰა... და მე კიდე მარსიდან.
— არ ჰგავხართ, — თქვა გოგონამ. ასე რომ, მე მომავლისგან ვარ, დროში ვმოგზაურობ. თქვენ არ გჭირდებათ ზუსტი თარიღის ცოდნა.
კრილოვი მსუბუქმა აზარტმა შეიპყრო:
— მომავლიდან ამბობ? ფანტაზიას გულისხმობ? როგორ არა, მჯერა! ჩვენ გვყავს ბევრი დროში მოგზაური აქ. სადაც არ უნდა წახვიდე ფეხს წამოკრავ.
— ეს არ არის სიმართლე, — განაწყენდა გოგონა. აქ მოგზაურები აღარ არიან და შენი ირონია უადგილოა!
— თუ შენ მომავლიდან ხარ და ამაზე ასე მარტივად საუბრობ, რატომ არავინ იცის დროში მოგზაურობის შესახებ? რატომ ვეღარავინ ნახა ისინი?
— თქვენს დროში არავინ მოგზაურობს, — მოუჭრა გოგონამ. — რა არის აქ საინტერესო? ეკოლოგია ცუდია, საკვები უხარისხოა, ხალხი ბოროტია, კულტურა პრიმიტიულია, ომები არაესთეტიკურია... ყველა მიდის ძველ საბერძნეთში, შუა საუკუნეებში, ძველ ჩინეთსა და იაპონიაში... იქ მშვენიერია!
კრილოვმა არ იცოდა რა ეპასუხა.
— ასე რომ, — განაგრძო გოგონამ, — მე მხოლოდ დროში რეგულარული მოგზაური ვარ. ათი წლის ვარ. ამან არ უნდა დაგაბნიოთ, გონებრივად განვითარებული ვარ, როგორც ზრდასრული.
— არ მჯერა, — მტკიცედ თქვა კრილოვმა.
გოგონა ისევ ჰაერში გაუჩინარდა. შემდეგ სავარძელზე გამოჩნდა.
— ჰიპნოზი, — ივარაუდა კრილოვმა.
მანქანა შეტოკდა და ნელა ჰაერში ავიდა. დათოვლილი ქუჩები დაბლა დარჩა, ქარი უსტვენდა მათ ქვეშ, მოსკოვი უზარმაზარი მანათობელი რუკავით იყო გაშლილი.
— ესეც ჰიპნოზია? — ჰკითხა გოგონამ — მაშინ გადით გარეთ.
კრილოვმა თავი გაიქნია.
— ასე სჯობს», — გაიხარა გოგონამ. სახეზე ოდნავ წამოვარდსიფრდა, — ახლა გჯერათ ჩემი, თუ კიდევ გავაკეთო რამე?
— მჯერა. — ჩაიჩურჩულა კრილოვმა, — გოგონა, ჰა, გოგონა... რა ხდება იქ, მომავალში?
— მაგარია! — ცალსახად უპასუხა გოგონამ, — ასე რომ, ვალერი პავლოვიჩ, თხოვნა მაქვს თქვენთან. გამიკეთებთ საუკუნეების სიბნელეში დაკარგულ პატარა გოგონას საშობაო საჩუქარს?
— ნეცკე? — თქვა კრილოვმა.
— აჰაა — გაღიმა გოგონამ.
კრილოვი რამდენიმე წამი გაჩუმდა. შემდეგ კი დაიყვირა:
— შენ რას როშავ? საჩუქარი, ამბობ? ნეცკე? იცი რა დამიჯდა ამის შოვნა? ჯანდაბა იმას, ფულს... გგონია, რომ მთელი მოსკოვი უნიკალური ნეცკეებითაა სავსე? დღეს მე უნდა ვაჩუქო ის ერთ სკულპტორს! მერე ალბათ ის ჩემი ქარხნიდან ბრონზას იყიდის და ჩემი ბიზნესი გაუმჯობესდება! თორემ სხვანაირად... დავიკარგები.
— ძალიან მჭირდება ეს ნეცკე! — წვრილად შესძახა გოგონამ, — მე მომეცით!
— მოდი სანაცვლოდ სხვა მომეცი, — გადაწყვიტა კრილოვმა — შენთვის ხომ რთული არ არის იაპონიაში რომ მოხიო? იყიდი ორასი წლის წინ ნეცკეს, მოსკოვში ჩამოიტან და მომცემ... რას აკეთებ?
გოგონამ ხმადაბლა ტიროდა და ცრემლებს ჭუჭყიანი ხელისგულებით იწმენდდა. მანქანამ სახიფათოდ დაიწყო რხევა.
— ჰეი, შენ, შეინარჩუნე წონასწორობა! — პანიკურად შესძახა კრილოვმა, — აი, გაიმშრალე. — მან გოგონას სუფთა ცხვირსახოცი გაუწოდა, — რაში გჭირდება შენ ჩემი ნეცკე? ნახე როგორ საოცრებებს აკეთებ!
— ეგ საერთოდ თქვენი არაა... — ცრემლით ამოიოხრა გოგონამ, — ეგ მამაჩემმა ძვლისგან გამოკვეთა...
როგორც ხალხური სიბრძნე ამბობს, ქალი მანამდე არ არის მართალი, სანამ არ იტირებს. ეს წესი ვრცელდება პატარა გოგოებზეც — კრილოვმა თავი უხერხულად იგრძნო.
— ჩემი არაა... მე ამაში ფული გადავიხადე — ამოიოხრა მან. — მისმინე, ნამდვილ სასწაულებს ახდენ — და მე რატომ მომეჯაჭვე? შეგეძლო მოგეპარა ან წაგერთმია ჩემი ნეცკე და დამთავრდებოდა...
— არ შემიძლია! — წყენით შესძახა გოგონამ — აი, ამაშია საქმე!
დამაბნეველი ახსნა-განმარტებიდან ვალერი მიხვდა, რომ ყველა დროში მოგზაურს გაუკეთეს სპეციალური ინექცია, რომელმაც მკვეთრად შეცვალა მათი ხასიათი. ამ ინექციის შემდეგ არცერთ მოგზაურს არ ძალუძს თავისი ჩამორჩენილი წინაპრების მოკვლა, გაძარცვა ან სხვაგვარად შეურაცხყოფა. თუ ეს არ არის თავდაცვის მიზნით...
— აი, ახლა თუ დამარტყამთ ან მიკბენთ... — იმედიანად ამოიჩურჩულა გოგონამ.
— ჰა! — კრილოვი აღშფოთდა, — ვინ გგონივარ? არ ვაპირებ შენს დარტყმას და მით უმეტეს კბენას!
— საწყენია, — ამოიოხრა გოგონამ, — თორემ გამოვიღებდი ნეცკეს შენი უგრძნობი სხეულიდან...
უცნაურია, მაგრამ ასეთმა გულწრფელობამ დაამშვიდა ვალერი.
— რატომ გჭირდება ეს კონკრეტული ნეცკე, გოგონა? — ჰკითხა მან, — სიგარეტი ამოიღო, იატაკიდან ერთი ჩინური სანთებელა აიღო და მოუკიდა. — რატომ მომეჯაჭვე?
გოგონამ ლაპარაკი დაიწყო.
აღმოჩნდა, რომ იგი მამასთან ერთად დაბრუნდა დროში, მეთვრამეტე საუკუნეში ინგლისში საშობაო არდადეგებზე, მაგრამ ინგლისში მამას მოეწყინა და მეთვრამეტე საუკუნის იაპონიაში წავიდა. მიცემული დრო გავიდა, მაგრამ ის იაპონიიდან აღარ დაბრუნებულა. გოგონა მიხვდა, რომ მამას რაღაც დაემართა. ალბათ დროის მანქანა გაფუჭდა. ასეთი რამ ხდება ხოლმე.
— მაშველები არ გყავთ? — გაუკვირდა კრილოვს.
— არა. დროთა განმავლობაში, ყველა მოგზაურობს საკუთარი საფრთხის და რისკის ქვეშ, — აღიარა გოგონამ, — დაკარგულის გადარჩენა ნიშნავს დროებითი პარადოქსების შექმნას!
როდესაც მამა დაიკარგა, გოგონას შეეძლო სახლში დაბრუნება. მაგრამ მას ძალიან სურდა მამის გადარჩენა. და მან დაიწყო ფიქრი — როგორ შეძლებს მამა თავის რჩენას? მას არ აქვს უფლება ძარცვოს, მოკლას, ასევე — ადგილობრივი მეცნიერებები ასწავლოს. შემდეგ კი მიხვდა — მამას უყვარდა ძვლის კვეთა. ასე რომ, ის დაიწყებდა ნეცუკების ჭრას და რომ უფრო გაადვილდეს პოვნა, თითოეულ ნეცკეში ის შეიტანს ანაქრონიზმს — რაღაც დეტალს, რომელიც არ შეესაბამება დროს. აზრიანმა გოგონამ დაიწყო ასეთი ნეცკების ძებნა და იპოვა, ზუსტად ის, რაც კრილოვმა იყიდა.
— გასაგებია! წამოიძახა ვალერიმ — მაშ ეს „გოგონა სუშით“ არ არის? ეს არის «გოგონა ჩინური სანთებლებით“?
— არა, ეს არ არის სანთებელა, — გააპროტესტა გოგონამ, — ეს არის... თქვენ ამის სიტყვაც კი არ გაქვთ. ეს არის წვრილმანი, რომელიც ემსახურება შექმნას... ეს სიტყვაც ჯერ არ არსებობს, სხვა დიდი ნივთების შექმნას.
კრილოვმა ნეცკე ამოიღო და კიდევ ერთხელ გადაათვალიერა:
— მერე რა? ვთქვათ, მამაშენმა გააკეთა ეს. მოგცა ნიშანი დასახმარებლად, რაღა? წადი, გადაარჩინე მამა. კიდევ რა გჭირდება?
— ნეცკე! ის დროის მანქანაში სპეციალურ ყუთში უნდა ჩაიდოს! — აღრიალდა გოგონა, — მაშინ დროის მანქანა წავა იმ დროსა და ადგილას, სადაც ნეცკე იყო დამზადებული! და მე გადავარჩენ მამაჩემს.
— მერე ნეცკე? — დააზუსტა კრილოვმა, თუმცა უკვე იცოდა რა იქნებოდა პასუხი.
— იშლება ატომებად.
— სხვა შესაფერისი ნეცკე არ არსებობს? — ჰკითხა კრილოვმა.
— გაიგეთ, რა, არ შეიძლება! თუ ისინი არსებობენ, მაშინ მე ვერ გადავარჩენ მამაჩემს! გამოდის რომ, მან მთელი ცხოვრება ძველ იაპონიაში გაატარა!
— აი, საქმე, — ამოიოხრა კრილოვმა.
გოგონამაც ამოიოხრა და მკაცრად თქვა:
— ან შენ მომცემ ნეცკეს და მამას გადავარჩენ, ან იძუნწებ და მამა გარდაიცვლება.
— გოგონა, მე გაკოტრების პირას ვარ, — აღიარა კრილოვმა. — არა, ძალიან ვწუხვარ მამაშენის გამო, შენც კი მამაცი გოგო ხარ...
დროში მოგზაურმა ისევ დაიღრიალა.
— ფული მაინც მომეცი! — შეევედრა კრილოვი — ან მომეცი სხვა ნეცკე!
— ფული არ მაქვს, — ატირდა გოგონა — და არც არაფრის მოცემა არ შემიძლია. ვერც იმას გეტყვით, ლატარიის მოგება რა რიცხვებზე იქნება.
— აკრძალულია? — გაგებით ჰკითხა კრილოვმა.
— მე არასოდეს მაინტერესებდა უძველესი ლატარიები... — აღიარა გოგონამ.
კრილოვი დუმდა. ოჰ, რა გეგმა იყო! იშვიათი ნეცუკე საჩუქრად... მეგობრული საუბარი... მომგებიანი კონტრაქტი... ფინანსური კეთილდღეობა...
— წადი, გადაარჩინე მამაშენი, — თქვა მან და გოგონას ძველი იაპონური ბრელოკი გაუწოდა, — ოღონდ ჯერ მანქანა დადე!
გოგონამ გამოანათა:
— მადლობა! მადლობა! ვიცოდი, რომ შობის ღამის საშუალო არითმეტიკულ საღამოს ყველა ადამიანი უფრო კეთილი ხდება და ნამდვილი სასწაულები ხდება!
უხერხულად აკოცა კრილოვს ლოყაზე და გაუჩინარდა.
მანქანა ისევ ანტიკვარულ მაღაზიასთან იყო გაჩერებული. იატაკზე მხოლოდ ერთჯერადი სანთებელა ეგდო.
— ნამდვილი სასწაულები, — თქვა მწარედ კრილოვმა, — ყველასთვის ერთნაირი არ არის.
მისი ყველა გეგმა ჩავარდა და ეს ყველაფერი რაღაც თავხედი გოგოს და მისი სულელი მამის გამო... ეგენიც ტურისტები არიან რაღა! ისინი თვითონ არ არიან ადგილობრივები, დროის მანქანა გაფუჭებულია...
მან დაძრა მანქანა და ისე, რომ არ იცოდა რატომ, მაინც წავიდა ღამის კლუბისკენ.
ახლა რა, კიდევ უნდა ეცადა ურთიერთობების დამყარება ცნობილ მოქანდაკესთან რაიმე საინტერესო საახალწლო საჩუქრების გარეშე? ცარიელი ნომერია. და მაინც, მოუწევს სცადოს...
კრილოვს მანქანა უკვე გაჩერებული ჰქონდა ავტოსადგომზე, როცა უკანა სავარძლიდან დელიკატური ხველის ხმა მოესმა.
— ისევ? — წამოიძახა პანიკურად და შებრუნდა.
მანქანაში ახლა ორი ადამიანი იჯდა — ერთი ისევ ის გოგონა, მუქ ყვითელ კაბაში და ალისფერი აბრეშუმის კოფტაში და მეორე — გამხდარი მამაკაცი მჭიდრო შავ შარვალში და შავ-თეთრ ჟილეტში განიერი მხრებით.
— ლამაზია ჩემი კაზამი? — შესძახა გოგონამ.
— გმადლობთ, ვალერი-სან, — თქვა კაცმა და მკაცრად შეხედა გოგონას. თქვენ მე გადამარჩინეთ დიდი ცხოვრებისეული უხერხულობების ფასად... Domo arigato gozaimas!
— კარგით რა, არაფერია ... — შეიშმუშნა კრილოვი, — ბოლოს და ბოლოს დღესასწაულია...
— ჩვენ უნდა დავბრუნდეთ უკან, მომავალში, — თქვა კაცმა, — მაგრამ არ შემეძლო, არ გადამეხადა მადლობა. გთხოვთ, მიიღოთ ეს მოკრძალებული საჩუქარი, ვალერი-სან! მე ეს ნეცკე გამოვჭერი ერთი ძალიან მნიშვნელოვანი თანამდებობის პირისთვის, მაგრამ თქვენ ბევრად უფრო სიამოვნებით წარმოგიდგენთ!
კრილოვმა ძლივს მოასწრო ხელიდან პატარა ქანდაკების აღება — გოგონამ და მამაკაცმა თავი დაუქნიეს და გაუჩინარდნენ, როგორც ჩანს, უკვე სამუდამოდ.
— ხედავ? — ჩაიჩურჩულა კრილოვმა და ნეცკეს შეხედა, — ხედაავ? გადარჩნენ... რა-რა???
ნეცკე გამოსახავდა, როგორც ჩანს, თავად მოქანდაკეს — მაღალ და გამხდარი მამაკაცს იაპონური სამოსით. მაგრამ კაცს ხელში ლუდის ბოთლი ეჭირა!
— ანაქრონიზმი... — ჩაიჩურჩულა კრილოვმა. — კაცი ლუდით... მაგრამ ეს როგორ უნდა ვაჩუქო?
მან უიმედოდ ჩაიცინა. სასწაულები... დღესასწაული...მაგრამ, რადგან კარგ საქმეებს აკეთებ, მადლიერების იმედი აღარ გქონდეს!
მიუხედავად იმისა, რომ...
კრილოვმა კიდევ ერთხელ დაათვალიერა ნეცკე.
დაარქვეს გოგონას ვინ იცის რა — «სუშის გოგო»!
მთავარია, დროულად მივცეთ სწორი სახელი და იქ ნახავს ადამიანი, რასაც დაჰპირდნენ! მოსკოვის მონუმენტალისტ მოქანდაკის ნამუშევრებშიც ხშირად ხდება ასეთი რამ!
— „კაცი ჯოხით“...— თქვა კრილოვმა, — არა. ჯობია — „ალქიმიკოსი ბუშტით“! უცნობი ოსტატის ნამუშევარი...
ნეცეკით ხელში გადავიდა მანქანიდან.
ყველაფერი უნდა მოგვარდეს.
ამ საღამოს ყველა ადამიანი უფრო კეთილია!
